Endometriozis (Çikolata Kisti Hastalığı) Nedir?

Endometriozis, halk arasında “çikolata kisti” olarak bilinen, üreme çağındaki kadınlarda sık görülen kronik bir hastalıktır. Normalde rahim içini döşeyen doku (endometrium), bu hastalıkta yumurtalık, tüpler veya karın içindeki farklı organlarda yerleşebilir.

Her adet döneminde bu odaklar aktif hale gelir, kanar ve iltihabi reaksiyon yaratır. Zamanla kistler, yapışıklıklar ve şiddetli ağrıya yol açabilir. Yumurtalıklarda görülen kahverengi sıvı dolu kistler halk arasında “çikolata kisti” olarak adlandırılır.

📊 Sıklık ve Önemi

  • Türkiye’de yaklaşık 2 milyon kadını etkilemektedir.
  • Bu da doğurganlık çağındaki her 10 kadından birinde endometriozis görüldüğü anlamına gelir.
  • ABD’de doğurganlık çağındaki kadınların %10–17’sini, kronik pelvik ağrı yaşayan kadınların %35–60’ını etkilemektedir.
  • ABD’de hastalığın iş gücü kaybı ve sağlık maliyetlerine etkisi yıllık 2,8 milyar dolar seviyesindedir.

Belirtiler

  • Şiddetli adet sancısı
  • İlişki sırasında ağrı
  • Kronik kasık ağrısı
  • Adet düzensizliği veya aşırı kanama
  • Kısırlık (infertilite)
  • Bazı kadınlarda hiçbir belirti olmayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çikolata kistinden korunmak mümkün mü?
Tamamen önlenemez. Ancak doğum kontrol hapı gibi yöntemler kistlerin oluşumunu yavaşlatabilir.

Hamile kalmayı engeller mi?
Kistin büyüklüğü ve yerine bağlıdır. Bazı kadınlar doğal yolla gebe kalabilirken, bazı durumlarda tüp bebek tedavisi gerekebilir.

Kansere dönüşür mü?
Çok nadirdir. Özellikle menopoz sonrası bazı kistlerde risk biraz artabilir.

Ne zaman ameliyat gerekir?
Kistin büyüklüğü, yeri, şikayetlerin derecesi ve gebelik planına göre karar verilir. Genel olarak 5 cm’den büyük kistler için ameliyat düşünülebilir.

Beslenme etkiler mi?
Mucizevi bir “bitkisel kür” kanıtlanmamıştır. Soğan kürü vb. yöntemler bilimsel olarak etkin değildir.

  • Tüketilmesi faydalı: Omega-3 içeren balıklar, lifli sebze ve meyveler
  • Kaçınılması önerilen: Kızartmalar, aşırı kırmızı et, işlenmiş gıdalar, rafine şeker

Uluslararası Standartlar ve SRC Akreditasyonu
Endometriozis ve Gebelik

Endometriozis bazı kadınlarda kısırlığa yol açabilir. Endometriozis bazı hastalarda gebelik sürecini etkileyebilir. Tedavi planlaması, hastanın üreme hedefleri doğrultusunda yapılır. Gerekli durumlarda tüp bebek tedavisi uygulanmaktadır.

Multidisipliner Yaklaşımın Önemi

Endometriozis, özellikle ileri evrelerde tek bir branşın yönetebileceği bir hastalık değildir. Cerrahi tedavi ve uzun dönem takibi; kadın doğum, genel cerrahi, üroloji, ağrı yönetimi ve infertilite muayenehanelerinin birlikte çalışmasını gerektirir.

Eksik veya yanlış yapılan girişimler; şikâyetlerin devam etmesine, tekrarlayan ameliyatlara ve başarı şansının azalmasına yol açabilir. Bu nedenle dünyada kabul gören standart, endometriozis tedavisinde multidisipliner yaklaşımdır.

Uluslararası Akreditasyon

Prof. Dr. Ercan Baştu, Surgical Review Corporation (SRC) tarafından “Master Surgeon in
Multidisciplinary Endometriosis Care” alanında akredite edilmiştir.
SRC, cerrahi uygulamaları belirli kalite ve süreç kriterleri doğrultusunda değerlendiren bağımsız
bir kuruluştur.