Tüp Bebekte Kişiye Özel Tedavi Protokolleri Nelerdir?

/in /tarafından

IVF’de “tek protokol herkese uymaz”. Yaş, AMH/AFC, BMI, önceki siklus yanıtı, erkek faktörü, eşlik eden durumlar (PCOS, endometriozis, adenomyozis, tiroit, diyabet) ve hasta öncelikleri (tekil gebelik hedefi, OHSS riski, tedavi süresi) göz önüne alınarak protokol kişiselleştirilir.

1) Başlangıç Değerlendirmesi: Kimi, nasıl uyaralım?

  • Over rezervi: AMH, AFC → düşük/normal/yüksek yanıt profili
  • Önceki deneyim: Yetersiz/abartılı yanıt, OHSS öyküsü
  • Eş faktörleri: Erkek faktörü, hidrosalpinks, endometriozis, adenomyozis
  • Yaşam tarzı & metabolik durum: BMI, insülin direnci, tiroit

2) Sık Kullanılan Overyan Stimulasyon (OS) Yaklaşımları

  • GnRH antagonist protokol (en sık): Esnek/kolay, OHSS riski düşük, yüksek yanıtlı/PCOS için uygun.
  • Uzun GnRH agonist (“long”): Endojen LH baskısı güçlü; endometriozis/adenomyozis veya “eşzamanlı kontrol” istenen olgularda düşünülebilir.
  • Mikrodoz “flare” agonist: Düşük yanıtlı/ileri yaş gruplarında başlangıç LH/FSH “flare” etkisinden yararlanma.
  • Hafif stimülasyon (mild): Daha az gonadotropin, daha az yan etki; tek embriyo kalite odaklı stratejilerde.
  • DuoStim (çift faz uyarım): Aynı siklusta foliküler + luteal uyarım; düşük yanıt/ötime karşı zaman kazanma amacıyla seçilmiş olgularda.

3) Tetikleme (Olgunlaştırma) Seçimi

  • hCG tetikleme: Klasik yaklaşım; OHSS riski yükseklerde dikkat.
  • GnRH agonist tetikleme: Antagonist sikluslarda OHSS’i belirgin azaltır; çoğu zaman güçlü luteal destek gerekir.
  • “Dual trigger” (agonist + düşük doz hCG): Oosit olgunluğu/rezervi dengesi için seçilmiş olgularda.

4) Luteal Faz Desteği (LFD)

  • Progesteron (vajinal/IM/PO) ± östrojen: Doz/süre yanıta ve tetiklemeye göre kişiselleştirilir.
  • Agonist tetikleme sonrası LFD: Genellikle daha yoğun destek gerekir.
  • Taze mi dondurulmuş mu? Yüksek progesteron, endometrium zamanlaması sorunları veya OHSS riski varsa freeze-all ve FET planlanır.

5) Endometrium Hazırlığı (Transfer Öncesi)

  • Doğal siklus FET: Spontan ovülasyonu olanlarda fizyolojik seçenek.
  • Yapay siklus (östrojen + progesteron): Zamanlama kontrolü avantajı; luteal destek şart.
  • Adenomyozis/endometrium sorunları: Süre/kombinasyon kişiye özel düzenlenir.

6) Adjuvanlar ve Eşlik Eden Durumlar

  • PCOS: Düşük doz, yavaş artırma; agonist tetikleme, metformin (seçilmiş olgular), OHSS korunması.
  • Düşük yanıt/ileri yaş: Mikrodoz flare, duoStim, ek protokoller; gerçekçi hedefler, tek embriyo stratejisi.
  • Endometriozis/adenomyozis: Protokol seçiminde uzun agonist veya FET planlaması düşünülebilir (olgudan olguya).
  • Erkek faktörü: ICSI zorunlu olabilir; laboratuvar teknikleri kişiye göre seçilir.
  • Hidrosalpinks: Cerrahi/klips → IVF başarısını artırabilir.

7) Embriyo Yönetimi ve Transfer

  • Tek embriyo transferi (SET): Çoğul gebelik riskini azaltır; PGT-A kararı bireysel (yaş, kayıp öyküsü, embriyo sayısı).
  • Zamanlama: Endometrium-embriyo senkronizasyonu başarıyı belirler.

8) Takip ve İyileştirme Döngüsü

  • Her siklus sonrası veri odaklı revizyon: Folikül dinamiği, E2/P4, oosit olgunluğu, döllenme ve blastokist oranları, endometrium kalınlığı/pattern, yan etkiler.

SSS

“Hangi protokol en iyisi?” En iyisi, sizin profilinize uygun olan protokoldür.
“OHSS’ten nasıl korunurum?” Antagonist + agonist tetikleme, düşük doz stratejileri ve gerekirse freeze-all.
“PGT-A gerekli mi?” Yaş, embriyo sayısı ve öyküye göre bireysel karar.

Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yalnızca hekim tarafından kişiselleştirilir.