Adenomyozis’te Transfer Öncesi Hazırlık: GnRH Kısa–Uzun Protokoller

Adenomyozis; rahim kas tabakasında (miyometrium) endometriyuma benzer dokunun bulunmasıyla seyreder. Ağrı ve kanama şikâyetlerine ek olarak implantasyonu olumsuz etkileyebilir. IVF sürecinde amaç; inflamasyonu ve miyometriyal aktiviteyi azaltmak, endometriyumu senkron ve alıcı hâle getirip embriyo için en uygun pencereyi yakalamaktır. Bu nedenle transfer öncesinde GnRH agonistiyle baskılama (down-regulation) ve uygun FET (dondurulmuş embriyo transferi) planları sık kullanılır. Karar bireysel olmalıdır.

1) Klinik Değerlendirme: Kime, ne zaman hazırlık?

  • Semptom/öykü: Yoğun-uzun adet, dismenore, pelvik ağrı.
  • Görüntüleme: TVUS/MRI’da junctional zone (JZ) kalınlaşması, asimetrik duvar, miyometriyal kistler.
  • Fertilite faktörleri: Yaş, AMH/AFC, önceki IVF denemeleri, düşük/kimyasal gebelik öyküsü.
  • Eşlik eden durumlar: Endometriozis, polip/miyom, hidrosalpinks.
  • Hedef: Daha iyi implantasyon ve klinik gebelik olasılığı; çoğul riskini azaltmak için tek embriyo transferi (SET).

2) GnRH Agonist Baskılama Seçenekleri

A. Uzun/Yoğun Baskılama (“long/ultra-long”)

  • Ne zaman? Yaygın adenomyozis bulguları, belirgin JZ kalınlaşması, yinelenen implantasyon başarısızlığı.
  • Nasıl? 1–3 ay aylık depo GnRH agonisti (örn. 1 depo/ay), ardından yapay FET (östrojen + progesteron) ile transfer.
  • Artıları: Miyometriyal aktivite ve inflamasyonun baskılanması; kanama düzensizliği ve ağrıda azalma.
  • Eksileri: Vazomotor semptomlar, kemik sağlığı açısından süre sınırlaması; gerekirse add-back (düşük doz E2/PG) düşünülür.

B. Kısa Baskılama (“short down-regulation”)

  • Ne zaman? Orta düzey bulgu, zaman kısıtı, semptomları sınırlı hastalar.
  • Nasıl? 1 kür (28–30 gün) GnRH agonisti → hemen ardından yapay FET.
  • Artıları: Daha kısa süre, daha az yan etki.
  • Eksileri: Yoğun olgular kadar baskılama sağlamayabilir.

Not: Antagonist kontrollü OS sonrasında freeze-all yapıp baskılama + FET ile ilerlemek, endometrium zamanlamasını optimize etmek için sık başvurulan yaklaşımdır.

3) Endometrium Hazırlığı: Doğal mı, Yapay mı?

  • Doğal/Modifiye Doğal FET: Spontan ovülasyonu düzenli olan ve adenomyozis bulguları sınırlı hastalarda. Daha fizyolojik, ancak zamanlama kontrolü sınırlıdır.
  • Yapay (HRT) FET: Östrojen ile kalınlık/pattern sağlanır, progesteron ile pencere açılır. Zamanlama kontrolü üstündür; adenomyoziste tercih oranı yüksektir.

4) Tetikleme ve Luteal Destek

  • Tetikleme: OS evresinde agonist tetikleme (antagonist sikluslarda) OHSS riskini düşürür; çoğu zaman freeze-all’la kombine edilir.
  • Luteal destek: Yapay FET’te progesteron zorunlu; doz ve süre, pencere açılışına göre kişiselleştirilir.

5) Zamanlama ve İzlem

  • MRI/TVUS bulguları ve semptom profiline göre 1–3 ay baskılama planlanabilir.
  • Add-back gerekirse düşük doz E2/PG ile semptom yönetimi; kemik/metabolik riskler için süreye dikkat.
  • Transfer öncesi JZ/kalınlık ve klinik bulgular tekrar gözden geçirilir.

6) Kime Hangi Yol?

  • Yaygın adenomyozis + önceki başarısızlık: Uzun/ultra-long + yapay FET.
  • Orta düzey bulgu, zaman kısıtı: Kısa baskılama + yapay FET.
  • Sınırlı bulgu, düzenli ovülasyon: Doğal/modifiye doğal FET (merkez protokolüne göre).
  • Eşlik eden endometriozis/adenomyozis karışık durum: Multidisipliner değerlendirme; gerekirse önce OS + freeze-all → baskılama + FET.

SSS

GnRH baskılama herkese şart mı? Hayır. Adenomyozis yükü, öykü ve merkez deneyimiyle kişiye özel verilir.
Kaç ay baskılama gerekir? Çoğunlukla 1–3 ay; daha uzun planlarda yan etki-fayda dengesi şarttır.
Add-back şart mı? Uzun baskılamada semptom ve toleransa göre düşük doz düşünülebilir.
Tek embriyo mu? Adenomyoziste SET çoğu zaman daha güvenli ve rasyoneldir.Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yalnızca hekim tarafından kişiselleştirilir.

Tüp Bebekte Kişiye Özel Tedavi Protokolleri Nelerdir?

IVF’de “tek protokol herkese uymaz”. Yaş, AMH/AFC, BMI, önceki siklus yanıtı, erkek faktörü, eşlik eden durumlar (PCOS, endometriozis, adenomyozis, tiroit, diyabet) ve hasta öncelikleri (tekil gebelik hedefi, OHSS riski, tedavi süresi) göz önüne alınarak protokol kişiselleştirilir.

1) Başlangıç Değerlendirmesi: Kimi, nasıl uyaralım?

  • Over rezervi: AMH, AFC → düşük/normal/yüksek yanıt profili
  • Önceki deneyim: Yetersiz/abartılı yanıt, OHSS öyküsü
  • Eş faktörleri: Erkek faktörü, hidrosalpinks, endometriozis, adenomyozis
  • Yaşam tarzı & metabolik durum: BMI, insülin direnci, tiroit

2) Sık Kullanılan Overyan Stimulasyon (OS) Yaklaşımları

  • GnRH antagonist protokol (en sık): Esnek/kolay, OHSS riski düşük, yüksek yanıtlı/PCOS için uygun.
  • Uzun GnRH agonist (“long”): Endojen LH baskısı güçlü; endometriozis/adenomyozis veya “eşzamanlı kontrol” istenen olgularda düşünülebilir.
  • Mikrodoz “flare” agonist: Düşük yanıtlı/ileri yaş gruplarında başlangıç LH/FSH “flare” etkisinden yararlanma.
  • Hafif stimülasyon (mild): Daha az gonadotropin, daha az yan etki; tek embriyo kalite odaklı stratejilerde.
  • DuoStim (çift faz uyarım): Aynı siklusta foliküler + luteal uyarım; düşük yanıt/ötime karşı zaman kazanma amacıyla seçilmiş olgularda.

3) Tetikleme (Olgunlaştırma) Seçimi

  • hCG tetikleme: Klasik yaklaşım; OHSS riski yükseklerde dikkat.
  • GnRH agonist tetikleme: Antagonist sikluslarda OHSS’i belirgin azaltır; çoğu zaman güçlü luteal destek gerekir.
  • “Dual trigger” (agonist + düşük doz hCG): Oosit olgunluğu/rezervi dengesi için seçilmiş olgularda.

4) Luteal Faz Desteği (LFD)

  • Progesteron (vajinal/IM/PO) ± östrojen: Doz/süre yanıta ve tetiklemeye göre kişiselleştirilir.
  • Agonist tetikleme sonrası LFD: Genellikle daha yoğun destek gerekir.
  • Taze mi dondurulmuş mu? Yüksek progesteron, endometrium zamanlaması sorunları veya OHSS riski varsa freeze-all ve FET planlanır.

5) Endometrium Hazırlığı (Transfer Öncesi)

  • Doğal siklus FET: Spontan ovülasyonu olanlarda fizyolojik seçenek.
  • Yapay siklus (östrojen + progesteron): Zamanlama kontrolü avantajı; luteal destek şart.
  • Adenomyozis/endometrium sorunları: Süre/kombinasyon kişiye özel düzenlenir.

6) Adjuvanlar ve Eşlik Eden Durumlar

  • PCOS: Düşük doz, yavaş artırma; agonist tetikleme, metformin (seçilmiş olgular), OHSS korunması.
  • Düşük yanıt/ileri yaş: Mikrodoz flare, duoStim, ek protokoller; gerçekçi hedefler, tek embriyo stratejisi.
  • Endometriozis/adenomyozis: Protokol seçiminde uzun agonist veya FET planlaması düşünülebilir (olgudan olguya).
  • Erkek faktörü: ICSI zorunlu olabilir; laboratuvar teknikleri kişiye göre seçilir.
  • Hidrosalpinks: Cerrahi/klips → IVF başarısını artırabilir.

7) Embriyo Yönetimi ve Transfer

  • Tek embriyo transferi (SET): Çoğul gebelik riskini azaltır; PGT-A kararı bireysel (yaş, kayıp öyküsü, embriyo sayısı).
  • Zamanlama: Endometrium-embriyo senkronizasyonu başarıyı belirler.

8) Takip ve İyileştirme Döngüsü

  • Her siklus sonrası veri odaklı revizyon: Folikül dinamiği, E2/P4, oosit olgunluğu, döllenme ve blastokist oranları, endometrium kalınlığı/pattern, yan etkiler.

SSS

“Hangi protokol en iyisi?” En iyisi, sizin profilinize uygun olan protokoldür.
“OHSS’ten nasıl korunurum?” Antagonist + agonist tetikleme, düşük doz stratejileri ve gerekirse freeze-all.
“PGT-A gerekli mi?” Yaş, embriyo sayısı ve öyküye göre bireysel karar.

Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yalnızca hekim tarafından kişiselleştirilir.

PCOS Olanlar Doğal Yolla Hamile Kalabilir mi? Kanıtlar ve Yol Haritası

  1. PCOS olanlar doğal yolla hamile kalabilir mi?


Polikistik over sendromu (PCOS), adet düzensizliği ve yumurtlama (ovülasyon) sorunlarıyla seyreder; doğal gebelik pek çok hastada mümkündür. Şansı; yaş, kilo/BMI, adet-ovülasyon düzeni, insülin direnci, eş faktörü belirler.

PCOS nasıl kısırlık yapar?

  • Ovülasyon düzensizliği/anovülasyon: Yumurtlama sayısı azalır.
  • Hormonal/metabolik etkiler: İnsülin direnci ve hiperandrojenemi folikül gelişimini olumsuz etkileyebilir.
  • Endometriyal etkiler: İnce/uygunsuz zamanlanmış endometrium olasılığı.

Doğal gebelik şansını artıran faktörler

  • Yaş: 35+’ta zaman kritik.
  • BMI/kompozisyon: Ağırlıkta %5–10 iyileşme bile ovülasyonu tetikleyebilir.
  • Düzenli takip: Ovülasyon testleri, bazal ısı/servikal mukus, uygulamaya dayalı takip.

Yaşam tarzı & beslenme

  • Akdeniz tipi beslenme, yeterli protein-lif, düşük işlenmiş şeker.
  • Hafif-orta egzersiz (haftada 150 dk).
  • Uykunun düzenlenmesi ve stres yönetimi.
  • Takviyeler: D-vit., omega-3 vb. laboratuvar ve hekime göre; kendi başınıza başlamayın.

Ovülasyon indüksiyonu (hekimle)

  • Birinci seçenek sıklıkla letrozol; bazı olgularda klomifen.
  • Metformin: İnsülin direnci/belirli PCOS fenotiplerinde yardımcı olabilir.
  • USG ve hormon takibi ile doz kişiselleştirilir.

Ne zaman IUI/IVF?

  • <35 yaş: 6–12 ay içinde gebelik yoksa değerlendirme.
  • ≥35 yaş: 6 ayı geçirmeyin.
  • Erkek faktörü/tüplerde sorun varsa IUI/IVF erken öne çıkabilir.
  • Ovülasyon indüksiyonu + IUI 3–4 deneme başarısızsa IVF.

SSS

  • Kilo vermeden hamile kalabilir miyim? Mümkün; ancak küçük kilo kaybı ovülasyonu ve başarıyı artırabilir.
  • Metformin şart mı? Herkese değil; metabolik profile göre.
  • Ek hastalıklar (tiroit, prediyabet)? Mutlaka optimize edilmelidir.

Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı-tedavi hekiminize aittir.

SEO Paketi (TR)

  • Title tag (≤60): PCOS Olanlar Doğal Yolla Hamile Kalabilir mi? Kanıtlar ve Yol Haritası
  • URL slug: pcos-dogal-gebelik-mumkun-mu
  • Meta description (≤155): PCOS’ta doğal gebelik mümkün mü? Yaş, kilo, adet düzeni, yaşam tarzı, ilaç ve IUI/IVF seçenekleri; kanıta dayalı kısa rehber.
  • H1: PCOS olanlar doğal yolla hamile kalabilir mi?
  • Önerilen H2’ler:
    • PCOS nedir ve nasıl kısırlık yapar?
    • Doğal gebelik şansını neler etkiler? (yaş, BMI, adet düzeni, ovülasyon)
    • Yaşam tarzı ve beslenme: ne işe yarar?
    • Ovülasyon indüksiyonu: letrozol, klomifen, metformin
    • Ne zaman IUI/IVF düşünmeli?
    • Sık sorulanlar (SSS)
  • Hedef anahtar kelimeler: PCOS gebelik, PCOS doğal gebelik, PCOS ovülasyon, letrozol PCOS, PCOS kısırlık
  • İkincil anahtar kelimeler: insülin direnci, metformin, IUI, IVF, Akdeniz diyeti, kilo yönetimi
  1. Gebelik öncesi planlama neden önemlidir?

Giriş
Gebelik öncesi planlama, sağlıklı bir gebelik ve bebek için riskleri azaltmayı ve şansı artırmayı hedefler.

Preconception vizit

  • Öykü & muayene: Yaş, adet düzeni, aile öyküsü, aşı/Enf. öyküsü.
  • Laboratuvar/Taramalar: Kan sayımı, tiroit, gerekirse glisemik değerlendirme; enfeksiyon serolojileri.
  • İlaç gözden geçirme: Teratojen riskli ajanlar yerine gebeliğe uygun alternatifler.
  • Kronik hastalık yönetimi: Tiroit, diyabet, hipertansiyon, otoimmün hastalıklar.

Folat ve mikronutrientler

  • Folik asit (400–800 mcg/gün) gebelik öncesi başlamak nöral tüp defekti riskini azaltır.
  • D vitamini, demir vb. kişisel laboratuvar sonuçlarına göre.

Aşılar & enfeksiyonlar

  • Kızamıkçık, suçiçeği bağışıklığı; influenza mevsimsel.

Beslenme, kilo, egzersiz, uyku

  • Akdeniz tipi beslenme, yeterli protein-lif, az işlenmiş gıda.
  • BMI hedefi: Aşırı kilo/obezitede nekahat ve gebelik riskleri artar; %5–7 kayıp bile faydalı.
  • Egzersiz: Haftada ≥150 dk; uyku: 7–8 saat.

Yaşam tarzı

  • Sigara/nikotin, alkol bırakılmalı.
  • Kafein ölçülü (genellikle ≤200 mg/gün).
  • Kimyasal/çevresel maruziyetleri azaltma.

Zamanlama & yaş

  • ≥35 yaş ve/veya kısırlık öyküsü varsa değerlendirme eşiği erkene çekilir.

SSS

  • Multivitamin şart mı? Herkese değil; folat evrensel öneri, diğerleri kişisel.
  • Ne kadar önce başlamalı? Tercihen en az 3 ay öncesinden.
  • Sadece IVF planlayanlar mı? Hayır; her planlı gebelik için.

Uyarı
Bilgilendirme amaçlıdır; kişisel plan için hekiminize başvurun.

Tüp Bebek Aşamaları Adım Adım: İlk Muayeneden Gebeliğe

Bilgilendirme yazısıdır; kişisel tanı/tedavi için hekiminize başvurunuz.

1) İlk Muayene ve Öykü (Gün 0–7)

  • Ayrıntılı öykü (geçmiş hastalıklar/ameliyatlar, adet düzeni, deneme süresi).
  • Fizik muayene, vajinal ultrason (rahim/over değerlendirmesi).
  • Hedef: “Neden?” sorusuna yaklaşmak ve kişisel yol haritası çıkarmak.

2) Temel Tetkikler (Gün 1–14)

  • Kadın: AMH, AFC (yumurtalık rezervi), TSH/Prolaktin, gerekirse HSG/HyFoSy, histeroskopi.
  • Erkek: Spermiogram ± ileri tetkikler (DFI vb. profil bazlı).
  • Çift: Enfeksiyon taramaları, kan grubu, gerektiğinde genetik danışma.
  • Sonuç: “IVF mi, IUI mı, bekle-gör mü?” kararı + protokol seçimi.

3) Ön Hazırlık (Gün 7–21, kişiye göre)

  • Gerekirse vitamin/D-vit, tiroid/prolaktin düzeni, sigara bırakma desteği.
  • Polip/myom/septum/adezyon varsa histeroskopi planı.
  • Endometriozis/adenomyozis gibi durumlarda tedavi senaryosu netleştirme.

4) Over Uyarımı (Stimulasyon) (Yaklaşık 8–12 gün)

  • Günlük iğneler (kişiselleştirilmiş doz), 2–3 günde bir USG + E2 takipleri.
  • OHSS riskine karşı dikkatli doz/antagonist protokoller.
  • Hedef: Olgun ve dengeli sayıda oosit.

5) Tetkik ve Tetik (Trigger)

  • Folikül/estradiol yeterliyse hCG veya agonist tetik; zamanlama kritik.
  • OPU randevusu tetikten ~34–36 saat sonra.

6) OPU – Yumurta Toplama (Gün 0)

  • Kısa anestezi altında, vajinal ultrason eşliğinde.
  • Aynı gün partnerden semen örneği (gerektiğinde TESE/mikro-TESE).

7) Döllenme ve Laboratuvar (Gün 0–5)

  • Klasik IVF veya ICSI (erkek faktörü/profil bazlı).
  • Embriyo kültürü, gerekirse time-lapse izlem.
  • Klinik gerektiriyorsa PGT-A/PGT-M için biyopsi (seçilmiş olgular).

8) Transfer Stratejisi (Taze vs Dondurulmuş)

  • Taze transfer (Gün 3 veya 5): Uygun endometrium ve düşük riskte.
  • Freeze-all + FET: OHSS riski, endometrium uyumu, PGT biyopsisi gibi durumlarda.
  • Tek Embriyo Transferi (SET) genellikle önerilir.

9) Embriyo Transferi (ET)

  • Ağrısız, kısa bir işlem; rehber eşliğinde kateterle.
  • Sonrasında hafif aktiviteler; ağır egzersiz yok.

10) Luteal Destek ve Bekleme (Beta-hCG)

  • Progesteron (vajinal/IM) ± ek destek.
  • Gebelik testi: Transferden ~9–14 gün sonra beta-hCG.
  • Pozitifse 1–2 hafta içinde ilk gebelik kesesi ultrasonu.

Sık Sorulanlar

  • Ağrı olur mu? OPU sonrası hafif kramplar normal; artarsa kliniğe bildirin.
  • Ne kadar sürer? Muayene–test–stimulasyon–OPU–transfer süreci toplamda genellikle 4–6 hafta.
  • Başarı oranı? Yaş, rezerv, embriyo kalitesi, rahim faktörleri ve lab süreci etkilidir.

Not: Ücretler kişiye özeldir ve merkez politikaları değişkendir. Sosyal medyada fiyat listesi paylaşılmaz; kişisel plan için klinikle iletişime geçiniz.

Tüp Bebek Ücretlerini Etkileyen Faktörler

Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; fiyat listesi içermez. Ücretler kişisel duruma, kullanılan ilaçlara ve uygulanan yöntemlere göre değişir.

Neden Herkesin Ücreti Farklı?

  • Kişisel tıbbi durum: Yaş, yumurtalık rezervi (AMH/AFC), rahim/tüpler, erkek faktörü.
  • Hedeflenen başarı stratejisi: IUI → IVF, taze → dondurulmuş transfer, tek embriyo (SET).
  • Merkez teknikleri ve ekip deneyimi: Laboratuvar altyapısı, embriyoloji ekibi, kalite sistemleri.

Başlıca Maliyet Kalemleri

  1. İlaçlar: Uyarım kalemi dozuna ve süreye göre değişir; kişiye özeldir.
  2. IVF prosedürleri: Yumurtalık uyarımı takibi, OPU (yumurta toplama), laboratuvar kültürü, transfer.
  3. Gelişmiş laboratuvar ekleri (gerektiğinde): ICSI/IMSI, sperm seçim yöntemleri (PICSI/MACS), time-lapse izlem, assisted hatching.
  4. PGT (gerektiğinde): Biyopsi ve analiz; endikasyon varsa düşünülür.
  5. Dondurma & saklama: Embriyo/yumurta/sperm vitrifikasyonu ve saklama süreleri.
  6. Görüntüleme & histeroskopi (seçilmiş): Polip/myom/septum gibi durumlarda.
  7. Destek tedaviler: Luteal destek ilaçları, ek danışmanlıklar.

Planı En Çok Etkileyen 6 Durum

  • Yaş ve rezerv: Daha yüksek doz/süre gerekebilir.
  • Endometriozis / adenomyozis: Cerrahi öyküsü, endometrioma, ağrı yönetimi.
  • Erkek faktörü: TESE/mikro-TESE, ileri sperm seçim teknikleri.
  • PGT ihtiyacı: Genetik endikasyona göre değişir.
  • Transfer stratejisi: Taze mi “freeze-all” mı; endometrium hazırlığı.
  • Önceki denemeler: RIF/tekrarlayan düşük vb. ek incelemeler.

Örnek Senaryolar (Rakam Yok)

  • İlk IVF, genç hasta: Düşük/orta doz ilaç, ICSI gerekmeyebilir, taze transfer planı.
  • Endometriozisli hasta: ICSI, gerekirse “freeze-all”, luteal destek; gerektiğinde PGT.
  • Belirgin erkek faktörü: Mikro-TESE, ICSI/IMSI, ek laboratuvar adımları.

SSS

“Net ücret yok mu?”
Hayır; hukuki/etik nedenlerle platformda fiyat listesi paylaşmıyoruz. Kişisel bir plan ve tahmini bütçe için randevu/WhatsApp üzerinden bilgi alabilirsiniz.

“İlaç maliyetleri neden değişiyor?”
Doz, süre ve yanıt kişiden kişiye değişir.


Bilgilendirme: İçerik eğitim amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.

Endometriozis Sonrası Doğal Gebelik Mümkün mü?

Kısa cevap: Evet, endometriozis öyküsü olan birçok kişi doğal yolla hamile kalabilir. Şans; yaş, kısırlık süresi, hastalığın yaygınlığı, tüpler, erkek faktörü ve yumurtalık rezervi gibi unsurlara göre değişir.

Özet (TL;DR)

  • <35 yaş ve hafif hastalık, tüpler açık, ciddi erkek faktörü yok: Kısa süre doğal deneme / gerekirse OS+IUI değerlendirilebilir.
  • 35+ yaş veya ≥2 yıl denemeye rağmen gebelik yoksa: IVF’i daha erken düşünün.
  • Cerrahi sonrası doğal gebelik şansı; EFI (Endometriosis Fertility Index) ile öngörülebilir ve kişiselleştirilebilir.

Doğal Gebelik Şansını Neler Belirler?

  • Yaş ve deneme süresi: 35 yaş sonrası doğurganlık daha hızlı azalır; değerlendirme eşiği daha erkendir.
  • Evre/yerleşim: Minimal–hafif (Evre I–II) endometrioziste şans daha iyi olabilir; ileri evre/diep tutulumda doğal gebelik olasılığı düşebilir.
  • Tüpler ve pelvis: Hidrosalpinks, yapışıklık ve anatomi bozuklukları şansı azaltır.
  • Yumurtalık rezervi ve endometrioma: Rezerv düşüklüğü olasılığı azaltır; cerrahi plan rezerv korunarak yapılmalıdır.
  • Erkek faktörü: Ağır bozukluk varsa çoğu kez ICSI ile ilerlenir.

Cerrahi Sonrası Doğal Gebelik

Laparoskopik tedavi sonrası birçok çalışmada ilk 12 ayda anlamlı oranda spontan gebelik bildirilmiştir. Ancak oranlar merkeze, hasta profiline ve hastalığın evresine göre değişir. Ameliyat sonrası ne kadar doğal denemek gerektiği, bireysel prognozunuzu yansıtan EFI (Endometriosis Fertility Index) ile planlanabilir.

EFI (Endometriosis Fertility Index) nedir?

Ameliyat sırasında elde edilen bulgular (rASRM skoru ve tüpler/ovaryum fonksiyonu) ile yaş ve kısırlık süresini birleştirip 0–10 arası bir skor verir. Skor ne kadar yüksekse, ameliyat sonrası doğal gebelik şansı o kadar iyidir; düşük skorda ise IVF’e erken geçiş önerilebilir.

Ne Zaman IVF Düşünmeli?

  • ≥35 yaş ve 6 ay denemeye rağmen gebelik yoksa; <35 yaş ve 12 ay sonunda da yoksa
  • Evre III–IV / derin infiltratif hastalık, hidrosalpinks, belirgin erkek faktörü veya düşük rezerv varsa
  • EFI düşük hesaplandıysa veya cerrahi sonrası makul sürede gebelik oluşmadıysa

Pratik Yol Haritası

  1. Durum analizi: Yaş, AMH/AFC, semen analizi, tüplerin durumu, evre/yerleşim.
  2. Gerekirse cerrahi: Ağrı, şüpheli kitle, OPU erişim engeli vb. varsa rezerv koruyucu yaklaşımla.
  3. EFI’ye göre plan: Yüksek EFI → kısa doğal deneme (± OS+IUI); Düşük EFI → erken IVF.
  4. Yaşam tarzı: Sigara bırakma, sağlıklı ağırlık, uyku/stres yönetimi, Akdeniz tipi tabak.

Sık Sorulanlar

Hormon baskılama gebelik şansını artırır mı?
Gebelik hedefi varken tek başına baskılayıcı hormon tedavilerinin doğal gebelik şansını artırdığına dair kanıt yoktur; tedaviler ağrı yönetimi için planlanır.

Ne kadar süre doğal denemeliyim?
Yaş <35 ve uygun profilde 6–12 ay makul olabilir. 35+ yaşta süre daha kısa tutulur; kişisel risklere göre uzmanınızla belirlenir.


Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz. Kişisel tıbbi öneri yerine geçmez.

Endometriozis Evreleri: Evre 1’den 4’e Farklar

Endometriozis, rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Hastalığın yaygınlığını ve pelviste oluşturduğu yapısal değişiklikleri tanımlamak için en sık kullanılan cerrahi sınıflama rASRM (American Society for Reproductive Medicine – revize sınıflaması)dır. Bu sistem, laparoskopi sırasında görülen lezyonların sayısı, derinliği, yerleşimi ve yapışıklıklara göre puanlama yapar ve hastalığı 4 evreye ayırır. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

rASRM Evreleri (özet)

  • Evre 1 – Minimal (1–5 puan): Az sayıda, yüzeyel implantlar. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
  • Evre 2 – Hafif (6–15 puan): Daha fazla ve/veya daha derin implantlar. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
  • Evre 3 – Orta (16–40 puan): Çok sayıda derin implant, bir veya iki yumurtalıkta küçük kistler (endometrioma) ve filmi yapışıklıklar. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
  • Evre 4 – Şiddetli (>40 puan): Yaygın/derin implantlar, bir veya iki yumurtalıkta büyük kistler ve yoğun yapışıklıklar. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Önemli: Evre, hastalığın pelvisteki yaygınlığı/yapısal etkisini tarif eder; ağrı şiddeti veya kısırlık riskiyle bire bir örtüşmeyebilir. Bazı hastalarda erken evre olmasına rağmen şiddetli ağrı; bazılarında ise ileri evre olmasına rağmen az ağrı görülebilir. :contentReference[oaicite:5]{index=5}

rASRM Sınıflamasının Sınırları

  • Derin infiltratif endometriozis (DIE) ve retroperitoneal tutulum rASRM ile yeterince ayrıntılı tarif edilemez. :contentReference[oaicite:6]{index=6}
  • Ağrı ve infertilite ile zayıf korelasyon: Klinik yakınmalar evreyle her zaman paralel değildir. :contentReference[oaicite:7]{index=7}

#Enzian (cEnzian) Sınıflaması: Derin Hastalık İçin

#Enzian, özellikle derin infiltratif endometriozis (vajen, uterosakral ligamanlar, barsak, mesane, üreter vb.) ve pelvis dışı odaklar için ayrıntılı bir morfolojik haritalama sunar; cerrahi bulgularla uyumludur ve USG/MRI ile ameliyat öncesi de raporlanabilir. Bu sayede tanı, cerrahi planlama ve araştırmalarda karşılaştırılabilirlik artar. :contentReference[oaicite:8]{index=8}

İnfertilite Açısından: Evre ≠ Prognoz

Çocuk sahibi olma planı olan hastalarda, ameliyat sonunda hesaplanan EFI (Endometriosis Fertility Index), ameliyat sonrası doğal/yardımcı olmayan yollarla gebelik şansını öngörmeye yardımcı olur ve tedavi seçimini (ör. bekleme–OS+IUI–IVF) destekler. EFI, hasta yaşı ve kısırlık süresi gibi klinik faktörlerle birlikte rASRM skorundan türetilen “least function score”u da içerir. Kılavuzlar EFI kullanımını destekler. :contentReference[oaicite:9]{index=9}

Tablo: Evreye Göre Tipik Bulgular (kısa rehber)

Evre Tipik intraoperatif bulgular Not
1–2 (Minimal–Hafif) Yüzeyel / sınırlı sayıda implant; az veya hiç yapışıklık Ağrı değişken; tüpler açık ise OS+IUI düşünülebilir (profil uygunsa)
3 (Orta) Derin implantlar; küçük endometriomalar; filmi yapışıklıklar İnfertilitede IVF gereksinimi daha olası
4 (Şiddetli) Yaygın/derin odaklar; büyük endometrioma(lar); yoğun yapışıklık IVF / multidisipliner yaklaşım ihtiyacı yüksek olabilir

Not: Evreleme çoğunlukla laparoskopi sırasında yapılır; derin hastalıkta Enzian gibi ek sistemler ve görüntüleme ile ameliyat öncesi öngörü sağlanabilir. :contentReference[oaicite:10]{index=10}

Hastalar İçin Pratik Çıkarımlar

  • “Evrimsel” bir gösterge değildir: Evre 1 → 4 şeklinde zamanla her hastada ilerleme olacağı anlamına gelmez.
  • Semptomlar kişiye özeldir: Aynı evredeki iki hastanın ağrı/kanama/infertilite profili farklı olabilir. :contentReference[oaicite:11]{index=11}
  • Tedavi evreden çok hedefe göre planlanır: Ağrı kontrolü, doğurganlık hedefi ve yaşam kalitesi önceliklidir; cerrahi–medikal kararlar kişiselleştirilir. :contentReference[oaicite:12]{index=12}

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için kadın hastalıkları ve doğum doktorunuza başvurunuz.

Endometriozis Diyeti: İltihap Azaltan 12 Besin

Endometriozis kronik bir durumdur; tek bir “mucize diyet” yoktur. Ancak iltihap karşıtı (anti-inflamatuvar) bir beslenme düzeni, ağrı yönetimi ve genel iyilik hâlini destekleyebilir. Aşağıdaki 12 besin önerisi, Akdeniz tipi bir çerçeve içinde pratik porsiyonlarla sunulmuştur. Bu liste genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tıbbi durumunuza göre diyetisyen/hekim ile planlayın.

1) Yeşil Yapraklılar (ıspanak, pazı, roka)

Porsiyon: Haftada 4–5 gün, büyük kase salata veya sote. Folat ve magnezyumdan zengindir.

2) Yağlı Balıklar (somon, sardalya, uskumru)

Porsiyon: Haftada 2 kez, fırın/ızgara. Omega-3 (EPA/DHA) ile inflamasyon dengelemeye katkı sağlar.

3) Sızma Zeytinyağı

Porsiyon: Günlük 1–2 yemek kaşığı. Fenolik bileşikler ve tekli doymamış yağlar ile kalp-barsak dostudur.

4) Orman Meyveleri (yaban mersini, böğürtlen, çilek)

Porsiyon: Günde 1 küçük kase. Antosiyaninler ile antioksidan destek.

5) Turpgiller (brokoli, karnabahar, Brüksel lahanası)

Porsiyon: Haftada 3–4 kez. Glukozinolat türevleriyle karaciğer metabolizmasına ve hücresel savunmaya katkı.

6) Domates (taze & pişmiş; salça)

Porsiyon: Haftada 3–5 kez. Likopen kaynağı; zeytinyağı ile tüketimi emilimi artırır.

7) Kuruyemiş & Tohumlar (ceviz, badem, keten, chia)

Porsiyon: Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş + 1 yemek kaşığı öğütülmüş keten/chia. E vitamini, magnezyum ve ALA kaynağı.

8) Baklagiller (mercimek, nohut, kuru fasulye)

Porsiyon: Haftada 3–4 kez. Bitkisel protein, lif, demir ve folat sağlar.

9) Tam Tahıllar (yulaf, bulgur, karabuğday, kahverengi pirinç)

Porsiyon: Öğünlerde toplam tabağın ~%25’i. Lif ve B vitamini desteği, tokluk ve glisemik denge.

10) Fermente Süt Ürünleri (yoğurt, kefir)

Porsiyon: Günde 1 porsiyon (150–200 g). Probiyotiklerle bağırsak-mikrobiyota dengesine destek.

11) Zerdeçal & Zencefil (baharat ikilisi)

Porsiyon: Günlük yemeklere 1 çay kaşığı zerdeçal + bir tutam karabiber (emilim için) ve taze/kurutulmuş zencefil.

12) Allium Ailesi (sarımsak & soğan)

Porsiyon: Günlük yemeklerde temel aroma. Kükürtlü bileşikler ile antioksidan/anti-inflamatuvar etkiyi destekler.

Bir Öğünlük “Endo-Friendly” Tabak Örneği

  • Protein: Fırın somon (120–150 g) veya nohutlu sebze güveç
  • Karbonhidrat: Bulgur/karabuğday (1 su bardağı pişmiş)
  • Yağ: 1–2 YK sızma zeytinyağı
  • Sebze: Büyük kase rokalı-ıspanaklı salata + domates/brokoli
  • Ek: 1 avuç ceviz/badem + 1 kâse yoğurt

Hangi Gıdaları Sınırlamalı/Kısıtlamalı?

  • Ultra işlenmiş ürünler, trans yağlar
  • Aşırı ilave şeker ve şekerli içecekler
  • İşlenmiş et ürünleri ve yüksek doymuş yağ
  • Aşırı kafein ve alkol (kişisel duruma göre sınırlandırın)

Tolerans kişiden kişiye değişir. IBS/şişkinlik eğilimi varsa baklagil ve turpgillerin miktarını yavaş artırın; gerekirse ıslatma/filizlendirme ve haşlama yöntemlerini kullanın.

Sık Sorulanlar

Glütensiz/ sütsüz beslenmeli miyim?
Genel olarak herkese şart değildir; kişisel intolerans/semptom takibiyle, profesyonel destek altında deneme yapılabilir.

Takviyeler gerekli mi?
Kanınza ve klinik durumunuza göre hekim-diyetisyeniniz önerebilir (örn. omega-3, D vitamini, demir, kurkumin). Kendi başınıza başlamayın.


Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz. Beslenme değişikliklerini, ilaç/takviye kullanımını hekiminizle planlayın.

Çikolata Kisti Ameliyatı: Laparoskopi Süreci ve Sonrası

Çikolata kisti (endometrioma), endometriozisin yumurtalıkta oluşturduğu ve koyu kıvamlı sıvı içeren kisttir. Ağrı, kısırlık veya kistin boyut/izlem bulgularına göre bazı hastalarda laparoskopik cerrahi (kapalı yöntem) önerilebilir. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; doktorunuzun sizin için verdiği talimatlar her zaman önceliklidir.

Kimlerde Ameliyat Düşünülür?

  • Şiddetli veya ilaçla kontrol edilemeyen ağrı (adet öncesi/sırasında, ilişkide veya günlük hayatta)
  • Büyük kist (genellikle >4–5 cm), hızlı büyüme veya ultrason/MRI’da şüpheli görünüm
  • İnfertilite planı: Yaş, yumurtalık rezervi (AMH/AFC), önceki öykü ve eşlik eden faktörlere göre bireysel karar

Ameliyat Öncesi Hazırlık

  • Değerlendirme: Öykü, muayene, transvajinal ultrason; gerekirse MRI. Kan tetkikleri ve anestezi muayenesi
  • İlaçlar: Kan sulandırıcılar/takviyeler için hekim talimatı. Ameliyat öncesi açlık-susuzluk süresine uyun
  • Planlama: Derin infiltratif endometriozis şüphesinde multidisipliner ekip (genel cerrahi/üroloji) gerekebilir

Laparoskopi Nasıl Yapılır? (Özet Akış)

  1. Genel anestezi & giriş: Göbek ve alt karından 3–4 küçük kesiden kamera ve enstrümanlarla girilir
  2. Keşif: Rahim, yumurtalıklar, tüpler ve çevre dokular dikkatle değerlendirilir
  3. Kistektomi: Kist duvarı sağlıklı yumurtalık dokusundan mümkün olduğunca koruyucu teknikle ayrılarak çıkarılır
  4. Kanama kontrolü: Dokuya gereksiz ısı hasarı vermeden hemostaz sağlanır
  5. Numune çıkarma: Kist materyali endobag içinde güvenli biçimde dışarı alınır
  6. Yapışıklık önleme: Uygun olgularda antiadezif önlemler uygulanabilir

Not: Güvenlik gerektirirse nadiren açık ameliyata dönüş (laparotomi) gerekebilir; bu olasılık önceden konuşulur.

Olası Riskler

  • Kanama, enfeksiyon, yara iyileşmesi sorunları
  • Komşu organ yaralanmaları: Bağırsak, mesane, üreter, damar
  • Yumurtalık rezervinde azalma riski: Deneyimli cerrahi ile en aza indirmek hedeflenir
  • Yapışıklık ve nüks olasılığı (kişisel risklere göre değişir)

Ameliyat Sonrası İlk Günler

  • Taburculuk: Çoğu hastada aynı gün veya 1 gece
  • Ağrı: Göbek çevresi ve omuz ucu (gaz) ağrısı olabilir; reçeteli ağrı kesicilerle kontrol edilir
  • Hareket: Erken mobilizasyon (kalkıp yürümek) iyileşmeyi hızlandırır
  • Beslenme: İlk gün hafif gıdalar; sonra gaz yapmayan, lifli Akdeniz tipi beslenmeye dönüş
  • Yara bakımı: Kuru ve temiz tutun; pansuman/duş talimatlarına uyun

İşe Dönüş ve Aktivite

  • Günlük aktiviteler: Genellikle 2–5 gün içinde hafif tempoda
  • Ağır kaldırma/yoğun egzersiz: Yaklaşık 2 hafta kaçının (hekim sürenizi kişiselleştirir)
  • Cinsel yaşam: Vajinal kanama ve hassasiyet düzeldikten sonra, hekim onayıyla
  • Banyo: Duş serbest; ilk 1 hafta küvet/havuz/sauna önerilmez

Adet Düzeni, Ağrı ve Nüks

  • İlk 1–2 döngüde adet düzeninde değişiklik ve hafif lekelenme olabilir
  • Ağrı kontrolü için reçetelenen ilaçları düzenli kullanın
  • Nüks riski: Endometriozis kronik bir hastalıktır; kişiye özgü koruyucu hormon tedavileri ve yaşam tarzı önerileri planlanabilir

Gelecek Gebelik Planı

  • Yaş, yumurtalık rezervi, kistin özellikleri ve önceki öyküye göre kişiselleştirilmiş yol haritası oluşturulur
  • Uygun zamanlamayla doğal gebelik ya da IUI/IVF seçenekleri değerlendirilebilir

Ne Zaman Kliniği Aramalısınız?

  • 38°C üzeri ateş, kötü kokulu akıntı, kızarıklık-şişlik
  • Şiddetli karın ağrısı, inatçı kusma, belirgin şişkinlik
  • Yoğun vajinal kanama (saatte bir pedi dolduracak kadar)
  • İdrar yapmada zorluk veya tek bacakta şişlik/ağrı

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz. Kişisel tıbbi öneri yerine geçmez.

Endometriozis Nedir? Belirtiler, Tanı ve Tedavi

Endometriozis, rahim içini döşeyen dokuya benzer hücrelerin rahim dışı bölgelerde (yumurtalık, tüpler, karın zarı vb.) bulunması ve buna eşlik eden inflamasyonla seyreden kronik bir hastalıktır. Dünya genelinde üreme çağındaki bireylerin yaklaşık %10’unu etkileyebilir; kesin tedavisi yoktur, ancak semptom kontrolü ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik etkili seçenekler mevcuttur. (Kaynaklar: WHO bilgi notu)

Belirtiler

  • Adet öncesi ve adet sırasında şiddetli kasık ağrısı (dismenore)
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı (disparoni)
  • Bağırsak/mesane tutulumuna bağlı ağrı (özellikle tuvalette)
  • Kronik pelvik ağrı, şişkinlik, yorgunluk
  • Yoğun adet kanaması ve bazen kısırlık

Endometriozis Tipleri (kısaca)

  • Peritoneal (karın zarı üzerinde yüzeyel odaklar)
  • Ovaryen endometrioma (çikolata kisti)
  • Derin infiltratif endometriozis (DIE) (bağırsak, mesane, vajen/septum, üreter çevresi vb.)

Tanı: Artık sadece “laparoskopi” değil

Tanıda öykü ve muayeneye ek olarak transvajinal ultrason ve gerekirse MRI ile odaklar saptanabilir. Görüntüleme negatif kaldığında veya ampirik tedaviler yetersiz olduğunda tanısal/terapötik laparoskopi seçenekler arasındadır. Kılavuzlar, tipik semptomları olan birçok hastada amprik tedavinin laparoskopi öncesi düşünülebileceğini vurgular.

Tedavi Seçenekleri

1) Yaşam tarzı ve ağrı yönetimi

  • Analjezikler (örn. NSAID’ler) semptom kontrolünde yararlı olabilir.
  • Uyku, hafif-orta düzeyde fiziksel aktivite ve stres yönetimi genel iyilik hâline katkı sağlar.

2) Hormon temelli tedaviler (ilk basamak)

Hedef, odakların hormonik uyarımını azaltarak ağrıyı ve nüksü kontrol etmektir. Seçenekler:

  • Kombine oral kontraseptifler (sürekli veya siklik)
  • Progestinler (ör. dienogest), LNG-IUS (rahim içi sistem) veya etonogestrel implant
  • GnRH agonist/antagonistleri (çoğu zaman “add-back” ile)

Not: Danazol gibi eski ajanlar yan etki profilleri nedeniyle artık önerilmez (alternatif yoksa düşünülür).

3) Cerrahi

Laparoskopik eksizyon/ablasyon ağrıda geçici düzelme sağlayabilir; karar verilirken cerrahinin riskleri ve nüks olasılığı göz önünde tutulur. Derin infiltratif endometrioziste multidisipliner yaklaşım (gerekirse genel cerrahi/üroloji) önemlidir.

4) Doğurganlık planı olanlarda

  • Strateji, yaş, yumurtalık rezervi, hastalığın yeri/şiddeti ve önceki öyküye göre kişiselleştirilir.
  • Yardımlı üreme teknikleri (IUI/IVF) uygun olgularda düşünülür; bazı durumlarda cerrahi öncesi/sonrası planlama bireysel yapılır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

  • Adet dönemlerinde günlük yaşamı bozan ağrı
  • Cinsel ilişkide ağrı, tuvalette ağrı/kanama
  • 1 yıl (35 yaş üzeri 6 ay) düzenli denemeye rağmen gebelik olmaması
  • Yeni başlayan şiddetli ağrı, ateş, bulantı-kusma gibi acil bulgular

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz. Kişisel tıbbi öneri yerine geçmez.

SEO Paketi SEO Title: Endometriozis Nedir? Belirtiler, Tanı ve Tedavi (Hasta Rehberi) Slug: endometriozis-nedir-belirtiler-tani-tedavi Meta açıklama (155–160): Endometriozis belirtileri, tanıda görüntüleme ve laparoskopinin yeri, ağrı ve hormon tedavileri, cerrahi ve doğurganlık planı için pratik rehber. Odak anahtar kelime: endometriozis İkincil anahtar kelimeler: endometriozis belirtileri, endometriozis tedavisi, endometriozis tanı, çikolata kisti, DIE, IVF ve endometriozis BLOG 2

Çikolata Kisti Ameliyatı: Laparoskopi Süreci ve Sonrası

Çikolata kisti (endometrioma), endometriozisin yumurtalıkta oluşturduğu, koyu renkli sıvı içeren kisttir. Ağrı, kısırlık veya kistin büyümesi gibi durumlarda laparoskopik ameliyat (kapalı yöntem) seçeneklerden biridir. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; doktorunuzun kişisel önerileri önceliklidir.

Ameliyat Kimler İçin Düşünülür?

  • Şiddetli ağrı: Adet öncesi/sırasında, ilişki sırasında, ya da günlük yaşamı bozan pelvik ağrı
  • Büyük kist: Genellikle >4–5 cm ve/veya hızlı büyüme
  • Kist görünümünde şüphe: Ultrason/MRI’da ayırıcı tanı gereksinimi
  • İnfertilite planı: Yaş, rezerv, önceki öykü ve laboratuvar bulgularına göre bireysel karar

Ameliyat Öncesi Hazırlık

  • Değerlendirme: Öykü, muayene, transvajinal ultrason, gerekirse MRI; kan tetkikleri ve anestezi değerlendirmesi
  • İlaçlar: Kan sulandırıcılar ve takviyeler için hekim talimatı
  • Beslenme: Planlanan saatten önce oruç (açlık-susuzluk) süresi size bildirilecektir
  • Onam & plan: Derin endometriozis şüphesi varsa multidisipliner plan yapılabilir

Laparoskopi Nasıl Yapılır? (Özet Akış)

  1. Anestezi & giriş: Genel anestezi altında göbekten ve alt karından 3–4 küçük delikten giriş
  2. Keşif: Karın içi ve pelvik organların değerlendirilmesi
  3. Kist çıkarma (kistektomi): Kist duvarı dikkatle ayrılır, sağlıklı yumurtalık dokusu korunur
  4. Kanama kontrolü: Gerektiğinde dokuya zarar vermeyecek şekilde enerji kullanımı
  5. Numune çıkarma: Kist materyali endobag içinde dışarı alınır
  6. Yapışıklık önleme: Gerekli olgularda antiadezif önlemler

Not: Nadir durumlarda güvenlik nedeniyle açık ameliyata dönüş gerekebilir; bu olasılık ameliyat öncesi anlatılır.

Olası Riskler

  • Kanama, enfeksiyon ve yara iyileşmesi sorunları
  • Komşu organ yaralanmaları: Bağırsak, mesane, üreter, damar
  • Yumurtalık rezervinde azalma riski: Deneyimli cerrahiyle en aza indirilmesi hedeflenir
  • Yapışıklık ve nüks olasılığı (kişisel risklere göre değişir)

Ameliyat Sonrası İlk Günler

  • Taburculuk: Aynı gün veya 1 gece
  • Ağrı: İlk günlerde göbek çevresi ve omuz ucu ağrısı (gaz) görülebilir; verilen ağrı kesicilerle kontrol edilir
  • Hareket: Erken mobilizasyon (kalkıp yürümek) iyileşmeyi hızlandırır
  • Beslenme: İlk gün hafif gıdalar; gaz yapmayan, lifli Akdeniz tipi beslenmeye dönüş
  • Yara bakımı: Kuru ve temiz tutun; pansuman talimatlarına uyun

İşe Dönüş ve Aktivite

  • Günlük aktiviteler: 2–5 gün içinde hafif tempoda
  • Ağır kaldırma/yoğun egzersiz: Genellikle 2 hafta kaçının (hekiminiz süreyi kişiselleştirir)
  • Cinsel yaşam: Vajinal kanama-gaz ağrısı düzeldikten ve hekim onayıyla
  • Banyo: Duş serbest; ilk 1 hafta küvet/havuz/sauna önerilmez

Adet Düzeni, Ağrı ve Nüks

  • İlk 1–2 döngüde adet düzeninde değişiklik ve hafif lekelenme olabilir
  • Ağrı kontrolü için reçetelenen ilaçları düzenli kullanın
  • Nüks riski: Endometriozis kronik bir hastalıktır; kişiye göre koruyucu hormon tedavileri ve yaşam tarzı önerileri planlanabilir

Gelecek Gebelik Planı

  • Yaş, yumurtalık rezervi (AMH/AFC), önceki öykü ve eşlik eden faktörlere göre kişiselleştirilmiş yol haritası
  • Doğal gebelik ya da IUI/IVF zamanlaması; gerekiyorsa üreme endokrinolojisi ekibi ile koordinasyon

Ne Zaman Kliniği Aramalısınız?

  • 38°C üzeri ateş, kötü kokulu akıntı, kızarıklık-şişlik
  • Şiddetli karın ağrısı, inatçı kusma, rahatsız edici şişkinlik
  • Yoğun vajinal kanama (saatte bir pedi dolduracak kadar)
  • İdrar yapmada zorluk veya tek bacakta şişlik/ağrı

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz. Kişisel tıbbi öneri yerine geçmez.